September 22, 2019

Language:

CamSA19-45: សូមប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការបោកប្រាស់ថ្មី (scam) ដែលកំពុងកើតមាន​ចំពោះ​អ្នកប្រើប្រាស់​អ៊ិនធឺណិតនៅ​កម្ពុជា

១.ព័ត៌មានទូទៅ

ការិយាល័យ​ឆ្លើយតប​បញ្ហា​បន្ទាន់​នៃ​កុំព្យូទ័រ (CamCERT)​ បាន​កត់សម្គាល់​ឃើញថា​នា​ពេល​ថ្មី​ៗនេះ​មានការ​កើនឡើង​យ៉ាងច្រើន​អំពី​សារ​បោកប្រាស់​ (Scam​) មួយ​ប្រភេទ​ ដែល​កំពុង​រីក​រាលដាល​កចំពោះ​អ្នកប្រើ​ប្រាស់​អ៊ិ​នធឺ​ណិ​តក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។សារ​បោកប្រាស់​នោះ​នឹង​បង្ហាញថា​អ្នក​ថា​ឈ្នះ​រង្វាន់​ទូរសព្ទ​មួ​យគ្រឿង​ដោយ​គ្រាន់តែ​ចំណាយ​ប្រាក់​ ១ ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ទូរសព្ទ​ ដែល​នេះ​ជា​ការបោកប្រាស់​ទាំងស្រុង​ហើយ​ប្រសិនបើ​កអ្នក​បាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​សំខាន់​ ដូចជា​ Visa​ Card​, Credit​ Card​ ឬបង់​ប្រាក់​ ១ ដុល្លារ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ទូរសព្ទ​នោះ​ អ្នក​នឹង​ក្លាយជា​ជនរងគ្រោះ​ដោយ​ការបាត់បង់​ប្រាក់​ និង​ព័ត៌មាន​សំខាន់​ផ្ទាល់ខ្លួន​ទៅ​ឱ្យ​ជន​បោកប្រាស់​។

សារ​ប្រភេទ​នេះ​លោត​ឡើង​នៅ​លើ​ទូរសព្ទ​ ឬកុំព្យូទ័រ​នៅពេល​អ្នកប្រើ​ប្រាស់​បើ​កវេ​បសាយ​ ឬចុច​ទៅលើ​តំណ​ភ្ជាប់​ដែល​មិន​មាន​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​ណាមួយ​ ឬការ​ចុច​ទៅ​លើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ផ្សេង​ៗនៅ​លើប​ណ្ដា​ញសង្គម​ដែល​បង្ហាញ​អំពី​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ (ads​)
លក់​ផលិតផល​ក្នុង​តម្លៃ​ថោក​ (១ ដុល្លារ​) ឬត្រូវ​រង្វាន់​ផ្សេង​ៗដោយ​គ្រាន់តែ​អ្នក​បំពេញ​ព័ត៌មាន​ផ្ទាល់ខ្លួន​ជាដើម​។ សារ​បោកប្រាស់​នឹង​លោត​ឡើង​ដោយមាន​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ស្លាក​សញ្ញា​ (Logo​) របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ឬអង្គភាព​ល្បី​ៗណា​មួយ​ដែល​អ្នក​អាច​នឹង​ស្គាល់​។

សូមជៀសវាង និងមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់អំពីការផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ទៅក្នុងវេបសាយណាមួយដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។

ដើម្បីទទួលបានសុវត្ថិភាពបឋមមួយអ្នកគួរអនុវត្តន៍តាមឧត្តមានុវត្ត (best practice)

  • សូមប្រើប្រាស់កម្មវិធីមានអជ្ញាប័ណ្ណ និងអាប់ដេតឱ្យបានទៀងទាត់
  • ប្រើប្រាស់កម្មវិធីកម្ចាត់មេរោគ ដោយអាប់ដេត និងស្កេនជាប្រចាំ
  • កុំចុចទៅលើឯកសារ (attachment) ដែលអ្នកមិនស្គាល់ប្រភពច្បាស់លាស់
  • កុំបើកវេបសាយ ឬតំណភ្ជាប់ ដែលអ្នកមិនស្គាល់ប្រភពច្បាស់លាស់
  • ប្រើប្រាស់ពាក្យសំងាត់ដែលខ្លាំង (ចាប់ពី ៨ តួអក្សរឡើង ដោយគួបផ្សំជាមួយតួអក្សរលេខ និងនិមិត្តសញ្ញា)
  • ប្រើប្រាស់ពាក្យសំងាត់ខុសៗគ្នា ចំពោះសេវាកម្មអនឡាញនីមួយៗ និងធ្វើការផ្លាស់ប្តូរជាប្រចាំ
  • ធ្វើការថតចម្លងទុក (backup) ទិន្នន័យសំខាន់ឱ្យបានទៀងទាត់
  • សូមរាយការណ៍មកកាន់ CamCERT តាមរយៈសារអ៊ីមែល incident@camcert.gov.kh ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន៕

ខាងក្រោមនេះគឺជាទម្រង់រូបភាពនៃសារបោកប្រាស់ (scam) មួយចំនួនដែលលោកអ្នកអាចសម្គាល់បាន៖

  សារបោកប្រាស់ដោយប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញារបស់ប្រៃសណីយ៍កម្ពុជា

 

សារបោកប្រាស់ដោយប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញារបស់កាសែតកោះសន្តិភាព

 

សារបោកប្រាស់ដោយប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញារបស់ក្រុមហ៊ុនអ៊ិនធឺណិត SINET

 

សារបោកប្រាស់ដោយប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញារបស់ក្រុមហ៊ុន Google