April 02, 2026

Language:

គន្លឺះខ្លីៗសន្តិសុខ

Featured

របៀបសន្ទនាជាមួយនឹងអ្នកជឿលើព័ត៌មានមិនពិត

១. ព័ត៌មានទូទៅ មូលហេតុធំមួយដែលអាចធ្វើឱ្យយើងជឿលើព័ត៌មានមិនពិតគឺ យើងភាគច្រើនមានទំនោរប្រតិកម្មតបទៅនឹងព័ត៌មានដោយប្រើប្រាស់អារម្មណ៍របស់យើងជាជាងការត្រិះរិះពិចារណារកហេតុផលសមរម្យ។ អ្នកបង្កើតព័ត៌មានមិនពិតជាច្រើនប្រើយុទ្ធសាស្ត្រកេងប្រវ័ញ្ចលើប្រតិកម្មអារម្មណ៍ទាំងនេះ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាកត្តាទូទៅមួយចំនួនដែលអ្នកគួរយកចិត្តទុកដាក់៖ ១.១ ភាពល្អៀងទៅជំនឿមានស្រាប់ ភាពល្អៀងនេះអាចកើតមាននៅពេលដែលយើងជឿលើព័ត៌មានដែលគាំទ្រអ្វីដែលយើងគិតឃើញរួចហើយ។ ដោយសារព័ត៌មាននេះស៊ីគ្នានឹងជំនឿដែលមានរួចហើយរបស់យើង យើងតែងមានទំនោរចង់ចែករំលែកវាបន្ត។ ១.២…

Read More
Featured

វិធីសាស្ត្រមួយចំនួនសម្រាប់សម្គាល់ព័ត៌មានមិនពិត

១. ព័ត៌មានទូទៅ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (fake news) ជាទូទៅសំដៅលើព័ត៌មានដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងចេតនាបញ្ឆោតអ្នកអាន។ ព័ត៌មានទាំងនេះច្រើនតែមើលទៅដូចជាអត្ថបទព័ត៌មានពិត ប៉ុន្តែវាត្រូវបានប្រឌិតឡើងទាំងស្រុង ឬជាកំណែប្រែខុសឆ្គងនៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងពិតក្នុងគោលបំណងបញ្ឆោត។ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ…

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីគន្លឹះសុវត្តិភាពសន្តិសុខសាយប័រសម្រាប់បុគ្គលិក

១. ព័ត៌មានទូទៅ បុគ្គលិកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការការពារសុវត្ថិភាពសាយប័ររបស់អង្គភាព ព្រោះពួកគាត់ជាបន្ទាត់ ការពារដំបូងប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែង។ អត្ថបទនេះនឹងផ្តល់ជូនបុគ្គលិកនូវគន្លឹះសំខាន់ៗអំពីសុវត្ថិភាពសាយប័រ ដើម្បីការពារខ្លួនឯង និងអង្គភាពពីការវាយប្រហារណាមួយដែលអាចកើតមានឡើង។ ២….

Read More
Featured

សេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះកំណើននៃការវាយប្រហារសាយប័រ

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ (ក.ប.ទ.) មានកិត្តិយសសូមជម្រាបជូន ក្រសួងស្ថាប័ន ក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស និងសាធារណជនទាំងអស់ មេត្តាជ្រាបថា…

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីហានិភ័យ និងរបៀបដំណើរការឌីផែក (Deepfake)

១-    ព័ត៌មានទូទៅ Deepfake គឺជាវីដេអូ រូបភាព ឬសំឡេងក្លែងក្លាយបង្កើតដោយប្រើប្រាស់ច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (Artificial Intelligence, AI)…

Read More
Featured

ស្វែងយល់ពីសិទ្ធិកម្មវិធីក្នុងឧបករណ៍ចល័ត

១-    ព័ត៌មានទូទៅ កម្មវិធីដែលត្រូវបានដំឡើងថ្មីនៅលើឧបករណ៍ចល័តរបស់អ្នកនឹងស្នើសុំឱ្យអ្នកបើកសិទ្ធិកម្មវិធី (app permissions) ផ្សេងៗដើម្បីមុខងារចាំបាច់របស់ខ្លួនដំណើរការបាន ឬដើម្បីផាសុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ ប៉ុន្តែ កម្មវិធីមួយចំនួនអាចស្នើឱ្យអនុញ្ញាតសិទ្ធចូលប្រើទិន្នន័យដែលមិនចាំបាច់…

Read More
Featured

ការបោះបង់ចោលឧបករណ៍អេឡិកត្រូនិកចាស់ៗដោយសុវត្ថិភាព (ផ្នែកទី២)

១.ព័ត៌មានទូទៅ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាចាស់ៗជាច្រើនត្រូវបានបញ្ចេញចោលដោយសារអាយុកាលវែង មានការខូចខាត ឬត្រូវបានជំនួសដោយឧបករណ៍ថ្មីៗ។ ការផ្លាស់ប្ដូរ ឬបោះបង់ចោលឧបករណ៍ចាស់ៗទាំងនេះអាចបង្កឱ្យមានហានិភ័យសុវត្ថិភាពទាក់ទងនឹងទិន្នន័យនៅលើឧបករណ៍ទាំងនេះ។ ឧបករណ៍ចាស់ៗទាំងនេះអាចនៅបន្សល់ទុកទិន្នន័យដូចជា ពាក្យសម្ងាត់និងព័ត៌មានចូលប្រើគណនីដែលត្រូវបានរក្សាទុក…

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីការវាយប្រហារសាយប័រដោយប្រើប្រាស់ បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI)

១. ព័ត៌មានទូទៅ ចោរបច្ចេកវិទ្យា ឬហេកគ័រ កំពុងវិវត្តន៍ខ្លួនយ៉ាងរហ័សដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI) ហើយវាជាចំណុចកណ្តាលនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះ។ ចោរបច្ចេកវិទ្យារ ឬហេកគ័រ​ លែងត្រូវការប្រើវិធីសាស្ត្រប្រពៃណីតែម្យ៉ាងទៀតហើយ…

Read More
Featured

ការបោះបង់ចោលឧបរណ៍អេឡិកត្រូនិកចាស់ៗដោយសុវត្ថិភាព (ផ្នែកទី១)

១.ព័ត៌មានទូទៅ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាចាស់ៗជាច្រើនត្រូវបានបញ្ចេញចោលដោយសារអាយុកាលវែង មានការខូចខាត ឬត្រូវបានជំនួសដោយឧបករណ៍ថ្មីៗ។ ការផ្លាស់ប្ដូរ ឬបោះបង់ចោលឧបករណ៍ចាស់ៗទាំងនេះអាចបង្កឱ្យមានហានិភ័យសុវត្ថិភាពទាក់ទងនឹងទិន្នន័យនៅលើឧបករណ៍ទាំងនេះ។ ឧបករណ៍ចាស់ៗទាំងនេះអាចនៅបន្សល់ទុកទិន្នន័យដូចជា ពាក្យសម្ងាត់និងព័ត៌មានចូលប្រើគណនីដែលត្រូវបានរក្សាទុក…

Read More
Featured

ការការពារពីការក្លែងបន្លំ QR Code

១.ព័ត៌មានទូទៅ QR code ផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ការចែករំលែកព័ត៌មាន ប៉ុន្តែក៏នាំមកនូវហានិភ័យផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ ឧក្រិដ្ឋជនសាយប័រកាន់តែច្រើនបានងាកមកប្រើប្រាស់ QR codes…

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីការវាយប្រហារតាម USB

១.ព័ត៌មានទូទៅ ឧបករណ៍ USB flash drive ត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការផ្ទុកទិន្នន័យ និងយកតាមខ្លួន ប៉ុន្តែ USB…

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីការលួចអត្តសញ្ញាណ និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់

១. ព័ត៌មានទូទៅ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងកាន់តែច្រើនជាងមុនដោយសារអ៊ីនធឺណិត។ ថ្វីត្បិតអ្វីៗកាន់តែងាយស្រួល ជាងមុនការលួចអត្តសញ្ញាណ គឺជាបទល្មើសដែលអ្នកផ្សេងប្រើព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក ដូចជាឈ្មោះ លេខសម្ងាត់…

Read More
Featured

ការពារសុវត្ថិភាពកូនៗរបស់អ្នកពេលគេលេងហ្គេមអនឡាញ

១. ព័ត៌មានទូទៅ ក្មេងៗចូលចិត្តលេងហ្គេមអនឡាញព្រោះវាជាការកម្សាន្តដែលមានអន្តរកម្មដែលធ្វើឱ្យពួកគេសប្បាយរីករាយដែលគ្មានអ្វីផ្សេងអាចធ្វើបាន។ ប៉ុន្តែ ការលេងហ្គេមអនឡាញអាចធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមនឹងបញ្ហាឯកជនភាព ការធ្វើបាបតាមអនឡាញ (cyberbullying) ឬការទិញធាតុក្នុងហ្គេមដែលអាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេ។ ខាងក្រោមជាវិធីមួយចំនួនដែលអ្នកអាចជួយក្មេងៗរបស់អ្នកឱ្យមានសុវត្ថិភាពខណៈពេលពួកគេរីករាយជាមួយហ្គេមអនឡាញដែលពួកគេចូលចិត្ត។ ២….

Read More
Featured

ស្វែងយល់អំពីការវាយប្រហារ Juice Jacking (Understanding Juice Jacking)

១. ព័ត៌មានទូទៅ Juice jacking សំដៅទៅលើការគំរាមកំហែងសាយប័រ ដែលក្រុមអ្នកវាយប្រហាររៀបចំធ្វើឧបករណ៍ដំឡើងមេរោគ ឬលួចទិន្នន័យក្លែងបន្លំជាឧបករណ៍សាកថ្ម ហើយដាក់ដំឡើងនៅសាធារណៈដើម្បីចម្លងមេរោគ និងលួចទិន្នន័យពីស្មាតហ្វូននិងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិករបស់ជនរងគ្រោះដែលប្រើប្រាស់វាដើម្បីសាកថ្ម។ ២.…

Read More